Wynagrodzenie postojowe to szczególne świadczenie przewidziane w art. 81 Kodeksu pracy. Choć pracownik w czasie przestoju nie wykonuje pracy, w określonych sytuacjach nadal zachowuje prawo do wynagrodzenia. Dla pracodawców i działów kadr to ważny temat, bo błędna ocena przestoju może prowadzić do sporów o wypłatę należnych świadczeń.
W praktyce wynagrodzenie postojowe ma chronić pracownika wtedy, gdy brak możliwości wykonywania obowiązków nie wynika z jego winy, lecz z przyczyn organizacyjnych, technicznych lub innych okoliczności dotyczących pracodawcy.
Czym jest wynagrodzenie postojowe?
Wynagrodzenie postojowe przysługuje pracownikowi, który był gotowy do pracy, ale nie mógł jej wykonywać z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. Nie chodzi więc o każdą przerwę w pracy, ale o taką sytuację, w której pracownik pozostaje do dyspozycji, a mimo to nie może realizować swoich obowiązków.
Najczęściej dotyczy to awarii, problemów technicznych albo decyzji organizacyjnych w firmie. W takich przypadkach pracownik nie powinien ponosić finansowych konsekwencji przestoju.
Kiedy pracownik ma prawo do wynagrodzenia postojowego?
Prawo do wynagrodzenia postojowego powstaje wtedy, gdy łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, pracownik musi pozostawać w gotowości do pracy. Oznacza to, że powinien być zdolny do jej wykonywania i pozostawać do dyspozycji pracodawcy. Po drugie, przestój musi wynikać z przyczyn dotyczących pracodawcy.
Takimi przyczynami mogą być między innymi awarie maszyn, brak materiałów do produkcji, przerwy w dostawie energii lub Internetu, wstrzymanie produkcji czy decyzje organizacyjne pracodawcy. Istotne jest to, że nawet jeśli przyczyna przestoju nie była zawiniona przez pracodawcę, pracownik nadal może mieć prawo do wynagrodzenia, o ile sam nie ponosi winy za brak pracy.
Ile wynosi wynagrodzenie postojowe?
Wysokość wynagrodzenia postojowego zależy od sposobu ustalenia wynagrodzenia pracownika. Jeżeli w umowie o pracę została wyodrębniona stawka miesięczna lub godzinowa, pracownik zachowuje prawo do 100% tej stawki za czas przestoju.
Jeżeli natomiast wynagrodzenie nie zostało określone w taki sposób, na przykład ma charakter akordowy albo prowizyjny, pracownikowi przysługuje 60% wynagrodzenia. W każdym przypadku świadczenie to nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązujące w danym roku.
Komu przysługuje wynagrodzenie postojowe?
Wynagrodzenie postojowe dotyczy osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy. Oznacza to, że mogą z niego korzystać pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania czy spółdzielczej umowy o pracę.
Nie ma przy tym znaczenia, czy dana osoba pracuje na pełny czy niepełny etat ani czy zawarła umowę na czas określony czy nieokreślony.
Kiedy wynagrodzenie postojowe nie przysługuje?
Prawo do wynagrodzenia postojowego nie powstaje wtedy, gdy przestój nastąpił z winy pracownika albo gdy pracownik nie pozostawał w gotowości do pracy. Nie przysługuje ono również osobom zatrudnionym na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowa zlecenia czy umowa o dzieło.
W takich przypadkach brak wykonywania pracy nie oznacza automatycznie obowiązku wypłaty wynagrodzenia.
Czy pracodawca może powierzyć inną pracę?
Kodeks pracy przewiduje, że w czasie przestoju pracodawca może powierzyć pracownikowi inną odpowiednią pracę. W takiej sytuacji pracownik otrzymuje wynagrodzenie przewidziane za tę pracę, ale nie może ono być niższe niż wynagrodzenie postojowe, które przysługiwałoby mu za czas przestoju.
To rozwiązanie pozwala ograniczyć skutki przestoju zarówno dla firmy, jak i dla pracownika.
Podsumowanie
Wynagrodzenie postojowe ma zastosowanie wtedy, gdy pracownik jest gotowy do pracy, ale nie może jej wykonywać z przyczyn dotyczących pracodawcy. Wysokość tego świadczenia zależy od sposobu ustalenia wynagrodzenia, ale co do zasady pracownik nie powinien tracić finansowo na przestoju, za który nie odpowiada.
Jeśli masz wątpliwości, czy w Twojej firmie występuje przestój w rozumieniu Kodeksu pracy, jak prawidłowo rozliczyć wynagrodzenie postojowe albo jak ująć takie zdarzenie w dokumentacji kadrowo-płacowej, skontaktuj się z nami. WRS Sendra Biuro Rachunkowe i Ubezpieczenia Ostrów Wielkopolski wspiera firmy w zakresie kadr, płac, rozliczeń i bieżącej obsługi pracodawców.
