Od 1 stycznia 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące ubezpieczenia sołtysów. Po raz pierwszy wprost wskazano, że gmina ma obowiązek zapewnić osobom pełniącym tę funkcję ochronę ubezpieczeniową. Chodzi o zabezpieczenie sołtysów przed ryzykiem finansowym związanym z wykonywaniem zadań na rzecz gminy.

Obowiązkowe ubezpieczenie sołtysów obejmuje dwa rodzaje ochrony: odpowiedzialność cywilną oraz następstwa nieszczęśliwych wypadków. W praktyce oznacza to, że polisa ma chronić sołtysa wtedy, gdy do szkody lub wypadku dojdzie podczas wykonywania obowiązków wynikających z pełnionej funkcji.

Kogo dotyczy obowiązkowe ubezpieczenie sołtysów?

Nowy obowiązek dotyczy osób pełniących funkcję sołtysa, czyli członków organu wykonawczego jednostki pomocniczej gminy. Ochrona obejmuje czynności wykonywane na rzecz gminy, w szczególności pobór podatków w drodze inkasa oraz działania związane z realizacją umów dotyczących mienia komunalnego.

Ubezpieczenie nie obejmuje życia prywatnego sołtysa ani zdarzeń niezwiązanych z wykonywaniem funkcji. Jeśli więc szkoda powstanie poza zakresem obowiązków sołeckich, polisa może nie zadziałać.

OC sołtysa – co obejmuje?

Ubezpieczenie OC sołtysa chroni przed finansowymi skutkami roszczeń osób trzecich. Może mieć zastosowanie wtedy, gdy w związku z wykonywaniem obowiązków na rzecz gminy dojdzie do szkody osobowej lub majątkowej.

W praktyce może chodzić np. o szkody powstałe przy czynnościach inkasenckich, realizacji umów dotyczących mienia komunalnego czy wykonywaniu zadań powierzonych przez gminę. Szczegółowy zakres ochrony zawsze zależy jednak od konkretnej umowy ubezpieczeniowej zawartej przez gminę.

Czego nie obejmuje OC sołtysa?

Ochrona OC ma swoje ograniczenia. Zazwyczaj nie obejmuje szkód powstałych poza wykonywaniem funkcji sołtysa, działań umyślnych, kar i grzywien, szkód wynikających z użytkowania pojazdów mechanicznych oraz utraty lub kradzieży gotówki pobieranej w ramach inkasa.

Dlatego tak ważne jest, aby gmina dokładnie sprawdziła warunki polisy i wyłączenia odpowiedzialności.

NNW dla sołtysa – kiedy działa?

Ubezpieczenie NNW zapewnia ochronę w razie nieszczęśliwego wypadku, do którego dojdzie podczas wykonywania obowiązków sołtysa. Może obejmować m.in. trwały uszczerbek na zdrowiu lub śmierć ubezpieczonego, zgodnie z zapisami polisy.

Ochrona działa wyłącznie wtedy, gdy zdarzenie ma bezpośredni związek z pełnioną funkcją, np. udziałem w spotkaniu, czynnościami inkasenckimi lub działaniami organizacyjnymi na terenie sołectwa.

Kto opłaca ubezpieczenie sołtysa?

Koszt ubezpieczenia ponosi gmina. Sołtys nie musi samodzielnie kupować polisy ani finansować ochrony. Gmina może zawrzeć odrębną umowę ubezpieczenia albo rozszerzyć już istniejącą polisę.

Przepisy nie wskazują jednak minimalnych sum gwarancyjnych ani jednolitego zakresu ochrony, dlatego warunki ubezpieczenia mogą różnić się między gminami.

Podsumowanie

Obowiązkowe ubezpieczenie sołtysów od 2026 roku porządkuje kwestie odpowiedzialności związanej z pełnieniem tej funkcji. Ochrona OC i NNW ma zabezpieczać sołtysów podczas wykonywania zadań na rzecz gminy, ale nie obejmuje zdarzeń prywatnych ani sytuacji niezwiązanych z obowiązkami.

Jeśli gmina lub osoba pełniąca funkcję sołtysa chce sprawdzić zakres ochrony albo dobrać odpowiednią polisę, pomocą służy WRS Sendra Biuro Rachunkowe i Ubezpieczenia Ostrów Wielkopolski.