Od 1 maja 2026 r. obowiązują nowe zasady ustalania stażu pracy u pracodawców prywatnych. Zmiany są istotne zarówno dla pracowników, jak i pracodawców, ponieważ do stażu pracy można teraz wliczać nie tylko klasyczne zatrudnienie na umowę o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej.
Nowe przepisy mogą wpłynąć m.in. na wymiar urlopu wypoczynkowego, długość okresu wypowiedzenia, odprawy, dodatki stażowe czy nagrody jubileuszowe, jeśli takie świadczenia funkcjonują u danego pracodawcy.
Działalność gospodarcza i zlecenie w stażu pracy
Zgodnie z nowymi przepisami do stażu pracy wliczane są m.in. okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, współpracy z osobą prowadzącą działalność, wykonywania umowy zlecenia, umowy agencyjnej oraz innych umów o świadczenie usług.
Do stażu można zaliczyć również okres zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, okresy pracy za granicą, jeśli są odpowiednio udokumentowane, a także członkostwo w określonych spółdzielniach rolniczych.
Co ważne, przepisy nie ograniczają tych okresów wyłącznie do czasu po wejściu w życie zmian. Oznacza to, że pracownik może wykazać także wcześniejsze okresy działalności lub zlecenia, o ile potrafi je udokumentować.
Umowa o dzieło nie wlicza się do stażu pracy
Nowe przepisy nie obejmują umów o dzieło. Wynika to m.in. z faktu, że co do zasady umowa o dzieło nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Staż pracy w tym zakresie jest ściśle powiązany z systemem ubezpieczeniowym, dlatego okres wykonywania dzieła nie będzie doliczany do stażu.
Jak zmiany wpływają na urlop wypoczynkowy?
Jedną z najważniejszych konsekwencji nowych zasad może być zwiększenie wymiaru urlopu wypoczynkowego. Jeżeli po doliczeniu działalności gospodarczej, zlecenia lub innych okresów pracownik osiągnie 10-letni staż pracy, jego wymiar urlopu może wzrosnąć z 20 do 26 dni rocznie.
Dla pracodawców oznacza to konieczność ponownego przeanalizowania dokumentacji pracowniczej i ustalenia, czy pracownikom nie przysługują nowe uprawnienia od 1 maja 2026 r.
Dłuższy okres wypowiedzenia i inne uprawnienia
Doliczenie nowych okresów do stażu pracy może wpłynąć nie tylko na urlop. Zmiany mogą mieć znaczenie także przy ustalaniu długości okresu wypowiedzenia, wysokości odpraw, dodatków stażowych czy nagród jubileuszowych.
Nowe okresy aktywności zawodowej mogą być doliczone również do zakładowego stażu pracy, jeśli pracownik wykonywał wcześniej zlecenie lub prowadził działalność na rzecz tego samego pracodawcy. Ma to znaczenie m.in. przy ustalaniu okresu wypowiedzenia czy odprawy z tytułu rozwiązania umowy z przyczyn niedotyczących pracownika.
Czy zmiany wpływają na emeryturę?
Nie. Nowe zasady dotyczą wyłącznie uprawnień pracowniczych. Doliczenie działalności gospodarczej czy umowy zlecenia do stażu pracy nie wpływa na prawo do emerytury minimalnej.
Ile czasu ma pracownik na udokumentowanie stażu?
Pracownicy zatrudnieni u pracodawcy prywatnego w dniu 1 maja 2026 r. mają 24 miesiące na udokumentowanie nowych okresów wliczanych do stażu pracy. Termin ten upływa 30 kwietnia 2028 r.
Jeśli pracownik nie przedstawi dokumentów w tym terminie, straci prawo do przeliczenia uprawnień na podstawie nowych zasad.
Inaczej wygląda sytuacja osób zatrudnionych po 1 maja 2026 r. Pracownicy przyjęci później mogą udokumentować wcześniejsze okresy w dowolnym momencie, bez 24-miesięcznego ograniczenia.
Od kiedy przysługują nowe uprawnienia?
Uprawnienia wynikające z doliczenia nowych okresów do stażu pracy przysługują od dnia nabycia prawa, ale nie wcześniej niż od 1 maja 2026 r.
Oznacza to, że pracownik nie może domagać się przeliczenia uprawnień za okres sprzed wejścia w życie nowych przepisów.
Podsumowanie
Nowe zasady naliczania stażu pracy mogą znacząco zmienić sytuację wielu pracowników. Działalność gospodarcza, umowy zlecenia i inne formy aktywności zawodowej mogą zwiększyć staż, a tym samym wpłynąć na urlop, okres wypowiedzenia czy odprawy. Pracodawcy powinni przygotować się na weryfikację dokumentów i aktualizację uprawnień pracowniczych.
Jeśli potrzebujesz pomocy w przeliczeniu stażu pracy, urlopów lub dokumentacji kadrowej, WRS Sendra Biuro Rachunkowe i Ubezpieczenia Ostrów Wielkopolski wspiera przedsiębiorców w sprawach kadrowo-płacowych i rozliczeniowych.
