Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności (MPP) jest obowiązkowe w przypadku transakcji obejmujących towary wymienione w załączniku nr 15 do ustawy o VAT, jeśli ich wartość brutto przekracza 15 tys. zł. Nie ma przy tym znaczenia, czy płatność realizowana jest przelewem, czy kartą – orzekł Naczelny Sąd Administracyjny (NSA).

Obowiązek stosowania MPP

Mechanizm podzielonej płatności, nazywany split paymentem, odnosi się do sprzedaży tzw. towarów wrażliwych. Są to m.in. paliwa, części do silników, telefony, telewizory oraz wyroby ze złota i srebra. Zgodnie z przepisami, jeśli należność na fakturze przekracza 15 tys. zł brutto, stosowanie MPP jest obligatoryjne (art. 108a ust. 1a ustawy o VAT).

Karty płatnicze a split payment

Sprawa rozpatrywana przez NSA dotyczyła kwestii obowiązkowego stosowania MPP w przypadku transakcji opłacanych za pomocą kart prepaid oraz gotówkowych kart flotowych. Spółka zajmująca się handlem paliwami twierdziła, że w takich przypadkach nie ma konieczności stosowania split paymentu, niezależnie od wartości transakcji.

Firma argumentowała, że doładowanie karty prepaid nie jest równoznaczne z zaliczką ani przedpłatą, gdyż w chwili zasilenia konta nie wiadomo jeszcze, jakie towary zostaną zakupione, w jakiej ilości i po jakiej cenie.

Interpretacja organu podatkowego i sądu pierwszej instancji

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej częściowo przyznał rację spółce, uznając, że obowiązek stosowania MPP nie występuje, gdy wartość faktury nie przekracza 15 tys. zł brutto. Jednak w przypadku wyższych kwot uznał, że mechanizm split paymentu musi być zastosowany.

Stanowisko to poparł Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Warszawie, który orzekł, że przepisy o MPP nie są zależne od technicznych możliwości płatności czy umów między kontrahentami. Sąd podkreślił, że dopuszczenie innych metod płatności jako podstawy do unikania MPP mogłoby prowadzić do obejścia przepisów i oszustw podatkowych.

Decyzja NSA

Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się jednak z tym stanowiskiem w całości. Potwierdził, że MPP obowiązuje w przypadku faktur przekraczających 15 tys. zł brutto, niezależnie od sposobu płatności. Jednocześnie uznał, że organ podatkowy popełnił błąd, wymagając split paymentu dla całej kwoty na fakturze, zamiast jedynie dla pozycji dotyczących towarów z załącznika nr 15 do ustawy o VAT.

Sąd podkreślił, że obowiązek MPP dotyczy wyłącznie towarów i usług wskazanych w załączniku nr 15, a nabywca może objąć mechanizmem całą fakturę jedynie dobrowolnie. – Jeżeli faktura zawiera zarówno towary objęte MPP, jak i inne pozycje, mechanizm ten obowiązkowy jest tylko dla tych pierwszych – wyjaśnił sędzia Zbigniew Łoboda.

Podsumowanie

Wyrok NSA potwierdza, że split payment obowiązuje w przypadku transakcji przekraczających określoną kwotę, ale nie obejmuje automatycznie wszystkich pozycji na fakturze. Jednocześnie wyrok rozwiewa wątpliwości dotyczące metod płatności – sposób uregulowania należności nie zwalnia z obowiązku stosowania MPP dla odpowiednich towarów.

Wyrok NSA z 4 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 1796/21