Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że rolnik, który zakupił składnik majątku z zamiarem wykorzystywania go zarówno w działalności gospodarczej, jak i prywatnie, może zaliczyć go do swojego majątku osobistego, o ile nie odliczył podatku VAT przy zakupie.

Sprawa rolnika i sprzedaży samochodów

Przedmiotem sprawy było postępowanie rolnika ryczałtowego prowadzącego gospodarstwo rybackie, który sprowadził z USA osiem samochodów osobowych. Pojazdy były nabywane w atrakcyjnych cenach, ponieważ wymagały naprawy. Po ich odrestaurowaniu sprzedawał je indywidualnym nabywcom w Polsce, ogłaszając oferty w internecie jako osoba prywatna. Podkreślał, że nie traktował tego jako działalności zarobkowej, lecz hobbystycznie.

Podczas postępowania rolnik argumentował, że nie korzystał z ulg podatkowych przy zakupie pojazdów, a sprzedaż odbywała się w sposób nieregularny i niezorganizowany. Trzy z tych aut były okazjonalnie wykorzystywane w gospodarstwie rybackim – m.in. w pracach terenowych i odłowach.

Spór o VAT

Rolnik był przekonany, że sprzedaż samochodów nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ nie jest czynnym podatnikiem, lecz rolnikiem ryczałtowym. Jednak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że przynajmniej trzy pojazdy, które były używane w gospodarstwie, stanowiły część majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej. W związku z tym ich sprzedaż powinna być objęta VAT, gdyż – zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT – rolnik w tym przypadku działał jako podatnik.

Decyzję fiskusa poparł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który uznał, że działania rolnika miały charakter działalności gospodarczej, a sprzedaż pojazdów przypominała działalność handlową.

NSA uchyla decyzję

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zarówno decyzję Dyrektora KIS, jak i wyrok WSA. Sędzia Marek Olejnik wskazał, że organy podatkowe oraz sąd pierwszej instancji nie uwzględniły wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 8 marca 2001 r. (C-415/98), który miał kluczowe znaczenie w tej sprawie.

NSA podkreślił, że jeśli podatnik nabywa dany składnik majątku zarówno do celów prywatnych, jak i gospodarczych, może on zostać całkowicie zaliczony do majątku prywatnego i tym samym wyłączony z systemu VAT. Warunkiem jest brak odliczenia podatku naliczonego przy zakupie.

W omawianej sprawie rolnik nie skorzystał z prawa do odliczenia VAT, co oznaczało, że mógł uznać pojazdy za swoją własność prywatną, nawet jeśli tymczasowo używał ich w działalności rolniczej.

Wyrok NSA z 27 lutego 2024 r., sygn. akt I FSK 1631/21