Państwowa Inspekcja Pracy przedstawiła stanowisko w sprawie zasad udzielania dodatkowego urlopu wypoczynkowego dla pracowników z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności. Wątpliwości dotyczyły przede wszystkim tego, czy pierwszy dodatkowy urlop podlega zasadzie proporcjonalności.
Prawo do pierwszego dodatkowego urlopu
Zgodnie z art. 19 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, osobie zaliczonej do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności przysługuje 10 dni roboczych dodatkowego urlopu w roku kalendarzowym.
Prawo do pierwszego dodatkowego urlopu nabywa się po przepracowaniu jednego roku od dnia zaliczenia do odpowiedniego stopnia niepełnosprawności.
Co istotne – jeśli upływ tego roku nastąpi w trakcie roku kalendarzowego, pracownikowi przysługuje pełne 10 dni urlopu, bez proporcjonalnego obniżania. Nawet jeśli prawo zostanie nabyte w grudniu, wymiar urlopu nie ulega zmniejszeniu.
Kiedy stosuje się zasadę proporcjonalności?
Zasada proporcjonalności ma zastosowanie w przypadku:
- rozwiązania stosunku pracy po nabyciu prawa do dodatkowego urlopu,
- powrotu do pracy po co najmniej miesięcznej przerwie (np. urlop bezpłatny, wychowawczy, służba wojskowa, tymczasowe aresztowanie).
W takich sytuacjach wymiar urlopu ustala się proporcjonalnie do okresu przepracowanego u danego pracodawcy – zgodnie z przepisami Kodeksu pracy.
Ekwiwalent za niewykorzystany urlop
Jeżeli przy rozwiązaniu umowy pracownik nie wykorzystał przysługującego mu dodatkowego urlopu, pracodawca ma obowiązek wypłacić ekwiwalent pieniężny w wysokości proporcjonalnej do okresu zatrudnienia.
Warto pamiętać, że wypłata wyższego ekwiwalentu niż należny nie pozbawia pracownika prawa do proporcjonalnego urlopu u kolejnego pracodawcy. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy pracownik wykorzystał urlop w naturze w wymiarze wyższym niż proporcjonalny – wtedy u nowego pracodawcy urlop zostaje odpowiednio pomniejszony.
