Zgodnie z interpretacją indywidualną wydaną przez dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) powstaje w momencie podpisania umowy sprzedaży i nie zostaje uchylony ani przez odstąpienie od niej, ani przez jej rozwiązanie za zgodą obu stron.
O wyjaśnienie tej kwestii zwrócił się mężczyzna, który kupił kampera. Pojazd nie został przez niego zarejestrowany, gdyż wkrótce po zakupie zdecydował się odstąpić od umowy, powołując się na istnienie ukrytych wad. Skorzystał z przepisów art. 560 § 1 Kodeksu cywilnego dotyczących rękojmi. W związku z tym uznał, że nie jest zobowiązany do zapłaty podatku PCC i poprosił o potwierdzenie tej interpretacji.
Stanowisko organu podatkowego było jednak odmienne.
Fiskus nie pozostawia wątpliwości
Dyrektor KIS wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje w chwili dokonania czynności – w tym przypadku, podpisania umowy sprzedaży. Samo późniejsze odstąpienie od umowy, nawet jeśli wynika z przepisów o rękojmi, nie niweluje obowiązku podatkowego.
Organ podatkowy zaznaczył, że odstąpienie od umowy ma skutek dopiero od momentu jego złożenia. Oznacza to, że sama umowa została skutecznie zawarta, a wynikające z niej skutki prawne zaistniały – w tym także obowiązek zapłaty PCC.
Podobne przypadki w przeszłości
Analogiczne podejście KIS zaprezentował już wcześniej, m.in. w interpretacji z 20 września 2021 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4014.334.2021.1.JKA), która dotyczyła rozwiązanej umowy dożywocia. Wnioskodawca domagał się zwrotu zapłaconego podatku, ale fiskus przypomniał, że katalog sytuacji, w których możliwy jest zwrot PCC, został ściśle określony w art. 11 ustawy i nie obejmuje rozwiązania umowy.
Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 2018 r. (sygn. akt II FSK 223/16), rozpatrując przypadek unieważnienia aktu notarialnego. Mimo poważnej przyczyny – wcześniejszego zawarcia przedwstępnej umowy z innym nabywcą – sąd uznał, że podatek pozostaje należny.
Podsumowanie
Indywidualna interpretacja dyrektora KIS z 31 marca 2025 r. (sygn. 0111-KDIB2-3.4014.662.2024.2.ASZ) jednoznacznie wskazuje, że samo rozwiązanie lub odstąpienie od umowy sprzedaży nie uchyla obowiązku zapłaty podatku PCC, jeśli umowa została skutecznie zawarta.
