Od 19 marca 2025 roku rodzice wcześniaków oraz dzieci wymagających dłuższego pobytu w szpitalu po narodzinach będą mieli prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Jego długość będzie wynosić maksymalnie 8 lub 15 tygodni, w zależności od sytuacji medycznej dziecka. W czasie tego urlopu rodzice otrzymają zasiłek macierzyński w wysokości 100% jego podstawy – informuje Państwowa Inspekcja Pracy.

Kto może skorzystać z nowego urlopu?

Nowelizacja Kodeksu pracy wprowadza art. 180², który umożliwia pracownikom skorzystanie z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego. Dotyczy to zarówno matek, jak i ojców wychowujących dziecko, pod warunkiem, że spełnione zostaną określone kryteria.

• W przypadku narodzin dziecka przed 28. tygodniem ciąży lub o wadze poniżej 1000 g – przysługuje tydzień dodatkowego urlopu za każdy tydzień hospitalizacji dziecka, aż do 15. tygodnia życia.
• Jeśli dziecko urodzi się po 28. tygodniu, ale przed 37. tygodniem i waży ponad 1000 g – urlop przysługuje w wymiarze tygodnia za każdy tydzień pobytu w szpitalu, maksymalnie do 8. tygodnia po porodzie.
• Dzieci urodzone po 37. tygodniu, które pozostaną w szpitalu co najmniej 2 kolejne dni między 5. a 28. dniem życia – przysługuje tydzień urlopu za każdy tydzień hospitalizacji w tym okresie, ale nie dłużej niż do 8. tygodnia po narodzinach.

Jeśli przy jednym porodzie na świat przyszło więcej niż jedno dziecko, przy obliczaniu urlopu będzie uwzględniana waga najlżejszego noworodka oraz czas hospitalizacji dziecka wymagającego najdłuższego leczenia.

Jak składać wniosek o urlop?

Uzupełniający urlop macierzyński udzielany będzie jednorazowo i pracodawca ma obowiązek go przyznać. Wniosek należy złożyć co najmniej 21 dni przed zakończeniem podstawowego urlopu macierzyńskiego. Dokumenty mogą być przekazane w formie papierowej lub elektronicznej.

Warto pamiętać, że jeśli rodzic nie skorzysta z tego urlopu od razu po zakończeniu macierzyńskiego, traci do niego prawo.

Wymagane dokumenty

Do wniosku należy dołączyć:

• zaświadczenie szpitalne potwierdzające czas hospitalizacji dziecka,
• informacje dotyczące tygodnia ciąży, w którym doszło do porodu, oraz masy urodzeniowej dziecka,
• inne dokumenty wymagane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rodziny i Polityki Społecznej.

Ochrona zatrudnienia w trakcie urlopu

Rodzic korzystający z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego będzie objęty ochroną przed zwolnieniem. Pracodawca nie będzie mógł przygotowywać ani wręczać wypowiedzenia, chyba że wystąpią powody uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia i zakładowa organizacja związkowa wyrazi na to zgodę.

Ochrona ta zaczyna obowiązywać już w momencie złożenia wniosku, a jeśli wniosek zostanie złożony wcześniej niż 21 dni przed końcem podstawowego urlopu macierzyńskiego – ochrona rozpocznie się 21 dni przed planowanym rozpoczęciem nowego urlopu.

Kto jeszcze może skorzystać?

Uzupełniający urlop macierzyński przysługuje również:

• pracownikom przyjmującym dziecko na wychowanie jako rodzina zastępcza (z wyjątkiem zawodowych rodzin zastępczych),
• pracownikom, którzy wystąpili do sądu o przysposobienie dziecka, jeśli jego hospitalizacja miała miejsce po przyjęciu do rodziny.

Powrót do pracy

Po zakończeniu urlopu pracodawca ma obowiązek przywrócić pracownika na dotychczasowe stanowisko, a jeśli nie jest to możliwe – na stanowisko równorzędne z nie gorszymi warunkami zatrudnienia.

Podstawa prawna

Nowelizacja Kodeksu pracy została uchwalona ustawą z dnia 6 grudnia 2024 r. (Dz.U. poz. 1871) i wejdzie w życie 19 marca 2025 roku.

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy