Darowizny kojarzą się z pomaganiem i dobrym gestem, ale w podatkach mają też bardzo praktyczny wymiar: mogą obniżyć Twój dochód do opodatkowania w rocznym PIT. Żeby jednak skorzystać z ulgi, trzeba spełnić konkretne warunki, pilnować limitów i zadbać o dokumenty. W tym poradniku pokazujemy, jakie darowizny można odliczyć, ile wynosi limit, jak to wpisać w PIT i na czym najczęściej „wykładają się” podatnicy.

Jeśli chcesz mieć pewność, że rozliczasz ulgę bezpiecznie i zgodnie z przepisami, warto skonsultować temat z biurem, które rozlicza PIT-y na co dzień – np. WRS Sendra Księgowość i Ubezpieczenia (lokalnie: Księgowość Ostrów Wielkopolski).

Odliczanie darowizn w rocznym PIT – zasady ogólne

Choć katalog darowizn jest szeroki, większość odliczeń opiera się o kilka wspólnych zasad:

1) Musisz mieć dowód przekazania darowizny

• darowizna pieniężna: potwierdzenie przelewu/wyciąg bankowy,
• darowizna rzeczowa: dokument z opisem przedmiotu, jego wartością oraz potwierdzeniem przyjęcia darowizny.

2) Odliczasz darowiznę od dochodu (lub przychodu przy ryczałcie) w tym samym roku
Jeśli w danym roku masz stratę – nie „przeniesiesz” darowizny na kolejny rok.

3) Obowiązuje limit 6%
Co do zasady łączna kwota odliczenia wybranych darowizn nie może przekroczyć 6% dochodu/przychodu. Wyjątek: darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą (o tym niżej).

4) Nie możesz odliczyć tego, co już rozliczyłeś inaczej
Odliczeniu podlegają tylko darowizny, które nie były ujęte w kosztach uzyskania przychodu i nie zostały zwrócone.

Jakie darowizny można odliczyć w rocznym PIT?

W rocznym PIT możesz odliczyć m.in. darowizny:

• na cele pożytku publicznego,
• z tytułu krwiodawstwa,
• na cele kultu religijnego,
• na kształcenie zawodowe,
• na odbudowę zabytków (wąski, specyficzny zakres),
• na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą (bez limitu 6%).

Darowizna na cele pożytku publicznego – najpopularniejsza ulga

Tę darowiznę odliczysz, jeśli przekazujesz ją m.in. organizacjom pozarządowym czy innym podmiotom działającym w ramach pożytku publicznego (zgodnie z ustawą o działalności pożytku publicznego i wolontariacie).

Ważne: nie odliczysz darowizny przekazanej bezpośrednio osobie fizycznej (np. „na leczenie” na prywatne konto), jeśli nie jest to realizowane przez uprawniony podmiot.

Jeśli darujesz rzeczy (np. towary), pamiętaj o zasadzie: wartość darowizny rzeczowej nie może być wyższa niż rynkowa. W przypadku towarów objętych VAT, zwykle przyjmuje się wartość netto + VAT, o ile VAT nie był wcześniej odliczony.

Darowizna na krwiodawstwo – ile wynosi odliczenie?

Jeśli oddajesz krew jako honorowy dawca, możesz skorzystać z ulgi. W praktyce wartość darowizny wylicza się na podstawie ilości oddanej krwi/składników i zaświadczenia z jednostki krwiodawstwa. W tekście źródłowym przyjęto stawkę 130 zł za litr. Odliczenie nadal podlega limitowi 6%.

Darowizna na cele kultu religijnego

Odliczenie obejmuje środki pieniężne lub przedmioty przekazane kościołom, związkom religijnym i kościelnym osobom prawnym. Zasady są podobne jak przy pożytku publicznym: dokumenty + limit 6% + wartość rynkowa dla darowizn rzeczowych.

Uwaga praktyczna: jeśli darowizna ma formę pieniężną, najbezpieczniejszy jest przelew, bo to on stanowi jasny dowód przekazania.

Darowizna na kształcenie zawodowe

Dotyczy darowizn przekazywanych publicznym szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe lub placówkom/centrom kształcenia – zwykle są to materiały dydaktyczne lub środki trwałe.
Nie odliczysz m.in. rzeczy niekompletnych, niezdatnych do użytku lub starszych niż 12 lat (zgodnie z opisem z materiału).

Darowizna na odbudowę zabytków – rzadko spotykana, ale istnieje

To szczególny typ darowizny, który dotyczy wsparcia odbudowy konkretnych obiektów (w materiale: Pałac Saski, Pałac Brühla oraz kamienica przy ul. Królewskiej w Warszawie). To ulga niszowa, ale warto o niej wiedzieć, jeśli akurat wspierałeś te cele.

Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą – jedyny wyjątek bez limitu

To najciekawsza „pułapka i okazja” jednocześnie: te darowizny nie mają limitu 6%, więc można odliczyć pełną wartość przekazanych środków/przedmiotów (z zastrzeżeniem wartości rynkowej dla rzeczy).

Ale: ta ulga jest mocno „formalna”. Trzeba rozróżnić ją od darowizny na kult religijny i mieć odpowiednie potwierdzenia, w tym – zgodnie z materiałem – potwierdzenie spożytkowania darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą, które obdarowany wystawia w ciągu 2 lat. Ze względu na brak limitu, ulga może być częściej weryfikowana, więc dokumenty są kluczowe.

Ile darowizny odliczysz w PIT? Limit 6% i wspólny „koszyk”Limit 6% dochodu/przychodu dotyczy łącznie darowizn takich jak:

• pożytek publiczny,
• krwiodawstwo,
• kult religijny,
• kształcenie zawodowe,
• odbudowa zabytków.

To ważne: jeśli odliczasz kilka darowizn, one „sumują się” do jednego limitu. Po przekroczeniu – nadwyżka nie zwiększa ulgi.

Jak odliczyć darowiznę w rocznym PIT?

W praktyce rozliczenie wygląda tak:

• PIT-37 – gdy dochody są ze skali i rozliczane przez płatnika,
• PIT-36 / PIT-36L – gdy rozliczasz m.in. działalność gospodarczą,
• PIT-28 – gdy jesteś na ryczałcie.

Dodatkowo składasz załącznik PIT/O, gdzie wpisujesz szczegóły odliczeń. Potwierdzeń przelewów i dokumentów zwykle nie dołączasz do zeznania – ale musisz je mieć na wypadek kontroli.

Jeśli nie chcesz ryzykować błędu w uldze, dobrze to skonsultować – WRS Sendra Księgowość i Ubezpieczenia pomoże poprawnie ująć odliczenia w PIT (a przy okazji może doradzić inne elementy rozliczenia).

Pułapki – na co uważać, odliczając darowizny?

Najczęstsze problemy to:

• darowizna „na leczenie” na prywatne konto osoby fizycznej – nie zawsze podlega odliczeniu (jeśli nie stoi za tym uprawniona organizacja),
• wpłaty na radę rodziców – często nie spełniają warunków odliczenia,
• zła wycena darowizny rzeczowej – odliczasz maksymalnie wartość rynkową, a przy trudnych przypadkach czasem potrzebna jest wycena,
• brak dokumentów – bez potwierdzeń ulga może zostać zakwestionowana,
• przekroczenie limitu 6% – a potem zdziwienie, że „nie wyszło tyle, ile miało”.

Podsumowanie

Darowizny w PIT mogą realnie obniżyć podstawę opodatkowania, ale tylko wtedy, gdy:

• mieszczą się w katalogu odliczeń,
• masz właściwe dokumenty,
• pilnujesz limitu 6% (z wyjątkiem darowizn na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą),
• prawidłowo wpisujesz je w PIT i PIT/O.

Jeśli chcesz rozliczyć darowizny bezpiecznie i maksymalnie korzystnie, skorzystaj ze wsparcia specjalistów WRS Sendra – Księgowość Ostrów Wielkopolski oraz ubezpieczenia Ostrów Wielkopolski w jednym miejscu.