Do 28 lutego wszyscy pracodawcy oraz zleceniodawcy zatrudniający emerytów i rencistów zobowiązani są do przesłania do ZUS zaświadczenia o uzyskanych przez nich dochodach w 2024 roku. Natomiast osoby, które same opłacają składki na swoje ubezpieczenie (np. przedsiębiorcy), muszą w tym terminie złożyć stosowne oświadczenie o wysokości przychodu.

Kto musi przekazać zaświadczenie do ZUS?

Każdy pracodawca oraz zleceniodawca zatrudniający osobę pobierającą świadczenie emerytalne lub rentowe ma obowiązek zgłoszenia jej przychodów za ubiegły rok. Na podstawie tych danych ZUS dokona rozliczenia świadczeń, wybierając wariant najbardziej korzystny dla danego ubezpieczonego.

Zaświadczenie powinno być wystawione przez płatników składek, jeśli dochody podlegają obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, co może wpłynąć na ewentualne zawieszenie świadczenia. Dotyczy to m.in. przychodów wynikających z:

• stosunku pracy,
• umowy o pracę nakładczą,
• zatrudnienia w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni kółek rolniczych,
• umowy zlecenia oraz innych umów o świadczenie usług objętych przepisami o zleceniu,
• umowy o dzieło, jeśli podlega oskładkowaniu,
• pracy wykonywanej w trakcie kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania,
• prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej i współpracy przy jej wykonywaniu.

Z kolei przychody niepodlegające ubezpieczeniom społecznym, takie jak wynagrodzenie z tytułu samodzielnie zawartych umów o dzieło, dochody z praw autorskich i patentowych, wynajem nieruchomości czy honoraria za działalność artystyczną, nie wpływają na zawieszenie świadczeń.

Wpływ dochodów na wysokość świadczeń

W przypadku uzyskania przychodów z działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego ZUS może zawiesić lub zmniejszyć wypłacane świadczenie emerytalno-rentowe.

Jakie przychody należy wykazać w zaświadczeniu?

W zaświadczeniu powinny znaleźć się wszystkie dochody, które stanowiły podstawę naliczania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Wyjątkiem są przychody zwolnione z obowiązku oskładkowania, za wyjątkiem wynagrodzenia chorobowego i zasiłków z ubezpieczeń społecznych. Dodatkowo należy wykazać również te dochody, które nie były objęte składkami, ale ich źródło stanowiło tytuł do ubezpieczeń społecznych.

Przykład

Jeśli firma zatrudnia rencistę na podstawie umowy zlecenia, a jednocześnie ta osoba pracuje na pełen etat w innym miejscu pracy, składki społeczne nie są odprowadzane z umowy zlecenia. Mimo to zleceniodawca jest zobowiązany do zgłoszenia jego przychodów do ZUS, traktując je jak oskładkowane.

Jak sporządzić zaświadczenie?

Nie istnieje urzędowy wzór zaświadczenia o przychodach emeryta lub rencisty, ale dokument musi zawierać informacje pozwalające na identyfikację płatnika oraz ubezpieczonego. Powinien również umożliwiać prawidłowe rozliczenie dochodów oraz określenie ewentualnego zawieszenia lub zmniejszenia świadczeń. Zaświadczenie musi zostać podpisane przez upoważnioną osobę oraz opatrzone jej pieczątką.

W dokumencie należy uwzględnić zarówno łączny dochód osiągnięty w 2024 roku, jak i jego podział na poszczególne miesiące. ZUS wybierze dla świadczeniobiorcy korzystniejszy wariant rozliczenia – roczny lub miesięczny. Przychody należy przypisać do miesiąca, w którym zostały wypłacone, a nie za który były należne.